Umiejętności i porady

Jak wybrać “dobrą szkołę”?

Bez względu na to jaki rodzaj szkoły jest brany pod uwagę (uczelnia wyższa – uniwersytet, politechnika, szkoła średnia, czy zwyczajnie szkoła językowa), istotnym pytaniem jest „jak dokonać wyboru, który spełni wymagania ucznia”? Odpowiedź jest potencjalnie prosta w przypadku uczelni wyższych, jako że istnieje wiele rankingów uczelni (Ranking Perspektywy, Ranking Financial Times, Ranking Szanghajski, Ranking US News). Podzielone są one na różne dziedziny kształcenia (uczelnie techniczne, takie jak Politechnika Warszawska, czy Wyższa Akademia Techniczna, kierunki humanistyczno-filologiczne, np. na Uniwersytecie Warszawskim, czy Uniwersytecie Jagiellońskim, kierunki ekonomiczno-biznesowe – np. w Szkole Głównej Handlowej i inne w tym medyczne). Rankingi umożliwiają porównanie uczelni na podstawie subiektywnie wybranych kryteriów. Poza rankingami, wybór kierunku studiów zawsze wiąże się z kosztami czesnego, lokalizacji uczelni oraz jej prestiżem.

Bardziej skomplikowaną sprawą (choć ciągnąca za sobą mniejsze konsekwencje) jest wybór szkoły oferującej kursy językowe, lekcje tańca, przygotowujące do egz. na prawo jazdy i szeroka grupa szkół rozwijających hobby (np. szkoły nurkowania, kursy dla sommelierow, zajęcia gry na gitarze, itp.). Często poszukiwania takich zajęć są zawężone do wykorzystania wyszukiwarki internetowej, która wskaże szkoły położone w pobliżu użytkownika. Bardziej ciekawi i wymagający uczniowie sprawdzą zapewne skuteczność szkół (np. odsetek kandydatów zdających prawo jazdy za pierwszym podejściem) lub posiadane przez szkołę certyfikaty jakości. Inni zdecydują się zapewne na zaczerpnięcie informacji z nieformalnych, ale sprawdzonych źródeł i popytają swoich znajomych lub rodzinę o radę. Wreszcie studenci i uczniowie najbardziej podatni na cenę (lub ich rodzice) mogą skusić się niską ceną kursu i postanowią porównać ceny. Niestety w wielu przypadkach, niska cena nie oznacza wysokiej jakości zajęć (np. duże grupy zajęciowe, słabe pomoce naukowe, kiepscy nauczyciele).

Jak działa większość rankingów uczelni?

Rankingi uczelni w przeważającej większości projektowane są przez „ciało akademickie” (profesorów uczelnianych i innych ekspertów z zakresu edukacji). Bazując na ankietach i sondażach opinii studentów oraz uczniów szkół wyższych, pozyskiwane są informacje odnośnie różnych aspektów kształcenia. Wybór najlepszej uczelni lub najlepszej szkoły w danej dziedzinie jest dokonywany poprzez porównanie ogólnej noty, którą dana uczelnia otrzymała. Największą zaletą ilościowych metod oceny jest ich względna obiektywność, jako że dla wszystkich szkół konkretne kryterium oceny (np. liczba otwartych przewodów doktorskich / 1000 studentów) ma taka samą wagę i wpływ na łączną notę. Niestety istnieje wiele wad takich metod oceny. Po pierwsze, presja wiążąca się z chęcią bycia jak najbardziej obiektywnym rankingiem powoduje, że dobór kryteriów w rankingach polega na włączaniu do nich jedynie tych w pełni mierzalnych. Potencjalnie pomija się kluczowy aspekt – istotność danego czynnika dla studentów. Można przytaczać dziesiątki kryteriów, o których twórcy rankingów uczelni akademickich nieoficjalnie powiedzą – „mierzalne”. Ponadto istnieje duże ryzyko manipulowania tymi „mierzalnymi” parametrami przez uczelnie. Zarówno najlepsze, jak i najgorsze szkoły biznesowe, dobierają takie strategie rozwoju, zgodnie z ocenianymi kryteriami w celu poprawienia swojej pozycji w rankingu, bez względu na reputację wśród głównych użytkowników – studentów. Rankingi nie stawiają potrzeb studentów na pierwszym miejscu i brakuje im głównej grupy kryteriów – „poziomu satysfakcji z realizowanych przedmiotów”. Większość kandydatów na studia podąża z wyborem za najbardziej znanymi rankingami uczelni, bez najmniejszej analizy metodologii tworzenia takich rankingów.

Innym aspektem rankingów uczelni, który warto przytoczyć, to jest ich „grupa docelowa”. Jedne rankingi mają tak dobrane wagi kryteriów, że w efekcie bardziej premiują jakość kształcenia dla normalnych studentów (programy licencjackie i magisterskie). Inne rankingi z kolei mogą doceniać jakość badań naukowych, która to odzwierciedla (w pewnym uproszczeniu) poziom studiów doktoranckich. W zależności od tego na której z tych dwóch typów uczelni sie skupia ranking – to szkoła może być albo bardzo wysoko notowana lub znaleźć się na szarym końcu listy.